تبلیغات
طبیعت زیبا - سیزده به در
پنجشنبه 12 فروردین 1389

سیزده به در

   نوشته شده توسط: امیر حسن کوچه فاره    


سیزده به در یکی از مراسم با شکوه ایرانیان باستان است که مردم دوباره به طبیعت و جایگاه دیرینیه خود باز میگردند و به جشن و پایکوبی دست جمعی می پردازند  که هر سال با شکوه تر از سال پیش در سرتاسر دنیا برپا میشود .

خوردنی های سیزده به در :

غذای روز سیزده به‌در شهرهای مختلف فرق می‌كند. در اغلب شهرها، زنان باقالی‌پلو، آش، كوكو یا كوفته درست می‌كنند.

سنت سیزده به در :

معروف‌ترین رسم سیزده به‌در پس از به آب سپردن سبزه‌ها، گره زدن دو سبزه به همدیگر است. این دو سبزه را تمثیلی از پیوند یك زن و مرد جوان می‌دانند. به همین دلیل مادربزرگ‌ها جوان‌ها و بخصوص دختران جوان را به گره زدن سبزه‌ها تشویق می‌كنند.دكتر نیك‌نام دربارة سابقة رسم گره زدن در روز سیزده به‌در می‌گوید: برخی از آداب نوروز به آیین زرتشتی بازنمی‌گردد بلكه مربوط به باورهای مردمان آریایی است كه پیش از زرتشت در سرزمین ایران زندگی می‌كردند. طبق یكی از این باورها، بارندگی به فرشته‌ای به نام تِشتر مربوط است كه در آسمان‌ها به صورت اسب سپیدی در حال حركت است و هرگاه با دیوی به نام اَپوش بجنگد و برنده شود، سالی پر از سبزی و خرمی و باران در پیش است. به همین دلیل ایرانیان روز سیزدهم فروردین كنار سبزه‌ها و جویبارها می‌روند و به‌ویژه زنان كه نمایندة آناهیتا یعنی ایزدآب هستند با نوازش سبزه‌ها و گره زدن آنها حمایت خود را از فرشتة باران نشان می‌دهند.

حال دلایل و نظرات مختلف در پیدایش سیزده به در را بررسی میکنیم :

1-در اساطیر ایران، عمر جهان هستی 12 هزار سال پیش‌بینی شده است. به اعتقاد ایرانیان باستان، پس از این دوره، جهان بسته می‌شود و انسان‌ها که وظیفه شان، جنگ علیه اهریمن است، با سپری شدن این 12 هزار سال و ظهور سوشیانس (ناجی موعود) سر انجام به پیروزی و ظفر می‌رسند.
عدد 12 از آن زمان یا پیش از آن نزد ایرانیان، مقدس بوده است. شاید آنان عدد 12 را از بروج دوازده گانه سال، گرفته باشند.
به این ترتیب، در تقویم ایرانی، نخستین دوازده روزسال، "جشن زایش انسان‌ها"، تمثیلی از 12 هزار سال زندگی و نبرد با اهریمن است و روز سیزدهم تمثیلی از هزاره سیزدهم و آغاز رهایش از جهان مادی است. به همین دلیل نیز، روز سیزدهم که در واقع نمادی از زندگی انسان‌ها در پردیس است، متعلق به ستاره باران انگاشته می‌شد، زیرا نزول باران بهاری باعث سر سبزی و طراوت زمین شده و نمایه‌ای از بهشت را به وجود می‌آورد. این اعتقاد در ایران باستان موجب می‌شد، سیزدهم نوروز، روز ویژه طلب باران بهاری برای کشتزارهای نودمیده، انگاشته شود.
در این روز، از دیر باز مردم ایران به دشت و صحرا می‌رفتند تا با شکست دیو خشکسالی، گوسفندی برای فرشته باران، قربانی کنند تا این فرشته کشت‌های نو دمیده را از باران سیراب کند.

2-

هلیا قاضی میر سعید : ما ایرانیان چون در مورد روز سیزده بدرآگاهی کمی داریم آن روز را نحس می دانیم، مردم در این روز برای بیرون کردن نحسی ازخانه به مناطق سرسبز می روند و به شادی می پردازند.
درباره گره زدن سبزه نیز در کتب مختلف نظریاتی ذکر شده که برای آگاهی بیشتر دوستان آن را نقل می کنیم اما قضاوت پیرامون درستی یا نادرستی آن به عهده شماست !
 

 


در باورهای مردم ایران باستان کیومرث آغاز آفرینش است.طبق آنچه ابوریحان بیرونی در کتاب آثار الباقیه گفته است :  مشیه و مشیانه که پسر و دختر دوقلوی کیومرث بودند روز سیزده فروردین به وسیله گره زدن دو شاخه با هم ازدواج کردند و امروز هم دختران و پسران دم بخت برای به همین منظورنیت می کنند و سبزه گره می زنند.
اما باید آگاه باشیم که در هیچ جایی نوشته نشده که سیزدهمین روز فروردین نحس است. مثلا در صفحهً 266 آثارالباقیه جدولی برای سعد و نحس بودن روزها آورده شده که در آن روز سیزده نوروز که متعلق به ایزد تیشتر است کلمه سعد آمده است.عده ای معتقدند که چون در اسلام عدد 13 نحس است ایرانیان پس از گرویدن به اسلام این روز را نحس دانسته اند !
در پایان تصمیم گرفتیم به سراغ دکتر فریدون جنیدی برویم وپیرامون روز تیشتر از این اسطوره شناس پرس وجو کنیم.وی معتقد است : « سبزه ای که برای خوان نوروزی سبز می کردند وتا روز سیزدهم خرم می ماند را در این روز که تیشتر نام داشت و برای سپاس از تیشتر ایزد که آب را به جهانیان نثار می کند به آبهای روان نثار می کردند.»

3- در گذشته بعد از اسلام جامعة ما جامعة بسته‌ای بوده است. زن همیشه در خانه بوده و منتظر بوده تا به خواستگاری‌اش بروند. امروزه تغییراتی به‌وجود آمده اما در گذشته دختران نمی‌توانستند همسرشان را خودشان انتخاب كند. بنابراین مهم‌ترین آمال و آرزوهای هر دختری در گذشته این بود كه شوهر خوبی بكند یا زودتر به خانة بخت برود. دربارة دخترها این حرف وجود داشت كه: دختر كه رسید به "20" باید نشست و به حالش گریست. اینها جزء فرهنگ ما بوده است. دختر در"16"، "17" سالگی باید به خانة بخت می‌رفت وگرنه مایة ننگ به حساب می‌آمد. اینها واقعیاتی بود كه وجود داشت. به همین دلیل دخترها به امامزاده می‌رفتند، سبزه گره می‌زدند و سفره‌های نذری پهن می‌كردند تا شاید نیروهای غیبی كمك كنند و شوهری برایشان پیدا شود زیرا دختری كه ازدواج نمی‌كرد جایگاهی در جامعه نداشت.
روز سیزدهم فروردین مانند شب آخرین چهارشنبة سال اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر با چهارشنبه‌سوری به استقبال نوروز می‌رویم، با سیزده به‌در نوروزمان را بدرقه می‌كنیم. نوروز كه مراسمش محفلی خانوادگی دارد، با دو حركت اجتماعی و عمومی از خانه‌ها به خارج راه می‌یابد، با دو آیین سنتی كه نشان از همبستگی جمعی دارند.







What do you do for a sore Achilles tendon?
دوشنبه 27 شهریور 1396 01:12 ق.ظ
Excellent blog here! Additionally your website loads up very fast!

What host are you the usage of? Can I get your affiliate hyperlink for
your host? I desire my web site loaded up as fast as
yours lol
How do you treat Achilles tendonitis?
سه شنبه 17 مرداد 1396 01:02 ب.ظ
I love your blog.. very nice colors & theme. Did you make this website yourself or did you hire someone to do it
for you? Plz reply as I'm looking to construct my own blog
and would like to find out where u got this from.
thanks
What is limb lengthening surgery?
شنبه 14 مرداد 1396 10:57 ق.ظ
We stumbled over here coming from a different page and
thought I may as well check things out. I like what I see so now i'm following you.
Look forward to finding out about your web page repeatedly.
karylupkin.weebly.com
یکشنبه 8 مرداد 1396 12:45 ب.ظ
I'm not sure why but this weblog is loading very slow for me.
Is anyone else having this problem or is it a issue on my end?
I'll check back later on and see if the problem still
exists.
محمد
چهارشنبه 18 اسفند 1389 10:16 ق.ظ
سلام:دوست عزیز وبلاگ با حالی ساختی لذت بردم... شادوموفق باشی....
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر